2- اصل رعایت انصاف و امانت: تعهد به اجتناب از هرگونه جانب داری غیرعلمی و حفاظت از اموال، تجهیزات و منابع در اختیار.
3- اصل ترویج: تعهد به رواج دانش و اشاعه نتایج تحقیقات و انتقال آن به همکاران علمی و دانشجویان به غیر از مواردی که منع قانونی دارد.
4- اصل احترام: تعهد به رعایت حریم ها و حرمت ها در انجام تحقیقات و رعایت جانب نقد و خودداری از هرگونه حرمت شکنی.
5- اصل رعایت حقوق: التزام به رعایت حقوق پژوهشگران و پژوهیدگان (انسان، حیوان و نبات) و سایر صاحبان حق.
6- اصل رازداری: تعهد به صیانت از اسرار و اطلاعات محرمانه افراد، سازمان ها و کشور و کلیه افراد و نهادهای مرتبط با تحقیق.
7- اصل حقیقت جویی: تلاش در راستای پی جویی حقیقت و وفاداری به آن و دوری از هرگونه پنهان سازی حقیقت.
8- اصل مالکیت مادی و معنوی:تعهد به رعایت کامل حقوق مادی و معنوی دانشگاه و کلیه همکاران پژوهش.
9- اصل منافع ملی: تعهد به رعایت مصالح ملی و درنظر داشتن پیشبرد و توسعه کشور در کلیه مراحل پژوهش.
تقدیم به :

سپاسگزاری

واحد علوم وتحقیقات کهگیلویه و بویراحمد

بسمه تعالی
تعهد نامه اصالت رساله یا پایان نامه

اینجانب مجتبی مسرور دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته در رشته حقوق گرایش جزا و جرم شناسی که در تاریخ 07/11/1392 از پایان نامه/ رساله خود تحت عنوان:
” بررسی علل و عوامل موثر در قاچاق مواد مخدردر استان فارس”
با کسب نمره 65/17 (به حروف: هفده و شصت و پنج تمام ) و درجه عالی دفاع نموده ام بدینوسیله متعهد می‌شوم:

1- این پایان نامه/ رساله حاصل تحقیق و پژوهش انجام شده توسط این جانب بوده و در مواردی که از دستاوردهای علمی و پژوهشی دیگران (اعم از پایان نامه، کتاب، مقاله و………..) استفاده نموده ام، مطابق ضوابط و رویه موجود، نام منبع مورد استفاده و سایر مشخصات آن را در فهرست مربوطه ذکر و درج کرده ام.
2- این پایان نامه/ رساله قبلاً برای دریافت هیچ مدرک تحصیلی (هم سطح، پایین تر یا بالاتر) در سایر دانشگاه‌هاو موسسات آموزش عالی ارایه نشده است.
3- چنان چه بعد فراغت از تحصیل، قصد استفاده و هرگونه بهره برداری اعم از چاپ کتاب، ثبت اختراع و…….. از این پایان نامه داشته باشم، از حوزه معاونت پژوهشی واحد، مجوزهای مربوطه را اخذ نمایم.
4- چنان چه در هر مقطعی زمانی خلاف موارد فوق ثابت شود، عواقب ناشی از آن را می‌پذیرم و واحد دانشگاهی مجاز است با این جانب مطابق ضوابط و مقررات رفتار نموده و در صورت ابطال مدرک تحصیلی ام هیچگونه ادعایی نخواهم داشت. پ/11/10

نام و نام خانوادگی: مجتبی مسرور
تاریخ و امضاء:
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده: 1
1-کلیات…………… . ………………………………………………………………2
1-1- مقدمه2
1-2- بیان مسئله4
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق6
1-4- اهداف تحقیق7
1-5- هدف کاربردی8
1-6- سؤالات تحقیق8
1-7- فرضیه‏های تحقیق:8
1-8- پیشینه پژوهش8
1-9- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات12
2- مروری بر تحقیقات انجام شده16
2-1- مقدمه16
2-2- سابقه مواد مخدر در جهان و تحولات تقنینی آن در ایران16
2-2-1- سیر تحولات قوانین کیفری در زمینه مواد مخدر قبل از انقلاب18
2-2-2- سیر تحولات قوانین کیفری در زمینه مواد مخدر پس از انقلاب22
2-3- جهانی و سازمانی بودن قاچاق مواد مخدر23
2-4- رویکردهای جامعه شناختی نسبت به جرم25
2-4-1- تئوری فقر اقتصادی و ارتباط آن با ارتکاب جرم26
2-4-1-1- بیکاری31
2-4-1-2- نظریه های خرده فرهنگ33
2-5- نقش گروه دوستان در روی آوری به ارتکاب جرم34
2-5-1- نظریه پیوند افتراقی35
2-6- موقعیت جغرافیایی و تأثیر آن در قاچاق38
2-7- محیط و تأثیر آن در ارتکاب40
2-7-1- نقش فرهنگ در ارتکاب قاچاق44
2-8- رابطه تحصیلات و ارتکاب جرم50
2-9- تأثیر خانواده در روی آوردن به ارتکاب جرم52
2-9-1- اهمیت خانواده در شکل گیری شخصیت57
2-9-2- خانواده نابسامان و تأثیر آن در ارتکاب59
2-9-3- عدم پای بندی خانواده‌ها به آموزه های دینی62
2-10- بزهکاری پدر و مادر و ارتباط آن63
3-مواد و روش کار67
3-1- مقدمه67
3-2- روش پژوهش67
3-3- جامعه آماری68
3-4- روش نمونه گیری68
3-5- تعیین حجم نمونه69
3-6- حجم نمونه69
3-7- روش گردآوری اطلاعات69
3-8- ابزار گرد آوری اطلاعات70
3-9- روایی پرسش نامه70
3-10- پایائی پرسشنامه محقق ساخته71

3-11- فرایند جمع آوری اطلاعات71
3-12- موانع و محدودیت تحقیق72
3-13- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها73
3-14- جمع بندی فصل74
4-نتایج….75
4-1- مقدمه75
4-2- آمار توصیفی75
4-3- سؤال‌های پژوهش82
4-4- فرضیه های پژوهش:84
5-نتیجه گیری92
5-1- مقدمه92
5-2- نتیجه گیری92
5-3- سؤال‌های پژوهش93
5-4-پیشنهادات96
منابع…………………………………………………………………….98
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 3-1 تعداد زندانیان شهر شیراز68
جدول 3-2 حجم نمونه توزیع فراوانی و درصد بر اساس گروه و جنسیت69
جدول 4-1 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب جنس75
جدول 4-2 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب سن76
جدول 4-3 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب تحصیلات77
جدول 4-4 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب تحصیلات پدر78
جدول 4-5 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب تحصیلات مادر79
جدول 4-6 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب بزهکاری پدر80
جدول 4-7 توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان بر حسب بزهکاری مادر81
جدول 4-8 بین تحصیلات قاچاقچیان مواد مخدر و ارتکاب به قاچاق مواد مخدر رابطه وجود دارد؟82
جدول 4-9 بین بزهکاری پدر و مادر با ارتکاب به قاچاق مواد مخدر رابطه وجود دارد؟83
جدول 4-10: نتایج آزمون همبستگی پیرسون بین وضعیت جغرافیایی و گرایش به قاچاق مواد مخدر84
جدول 4-11: نتایج تحلیل رگرسیون برای وضعیت جغرافیایی و گرایش به قاچاق مواد مخدر84
جدول 4-12: نتایج آزمون همبستگی پیرسون بین بحران‌های فرهنگی و خانوادگی و گرایش به قاچاق مواد مخدر86
جدول 4-13: نتایج تحلیل رگرسیون برای بحران‌های فرهنگی و خانوادگی و گرایش به قاچاق مواد مخدر86
جدول 4-14: نتایج آزمون همبستگی پیرسون بین بحران‌های اجتماعی و گرایش به قاچاق مواد مخدر87
جدول 4-15: نتایج تحلیل رگرسیون برای بحران‌های اجتماعی و گرایش به قاچاق مواد مخدر88
جدول 4-16: نتایج آزمون همبستگی پیرسون فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی از طریق مشروع و گرایش به قاچاق مواد مخدر89
جدول 4-17: نتایج تحلیل رگرسیون برای فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی از طریق مشروع و گرایش به قاچاق مواد مخدر90

فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 4-1 توزیع پاسخگویان بر حسب جنس76
شکل 4-2 توزیع پاسخگویان بر حسب سن77
شکل 4-3 توزیع پاسخگویان بر حسب تحصیلات78
شکل 4-4 توزیع پاسخگویان بر حسب تحصیلات پدر79
شکل 4-5 توزیع پاسخگویان بر حسب تحصیلات پدر80
شکل 4-6 توزیع پاسخگویان بر حسب بزهکاری پدر81
شکل 4-7 توزیع پاسخگویان بر حسب بزهکاری مادر82
شکل 4-8: نمودار رگرسیون برای وضعیت جغرافیایی و گرایش به قاچاق مواد مخدر85
شکل 4-9: نمودار رگرسیون برای بحران‌های فرهنگی- خانوادگی و گرایش به قاچاق مواد مخدر87
شکل 4-10: نمودار رگرسیون برای بحران‌های اجتماعی و گرایش به قاچاق مواد مخدر89
شکل 4-11: نمودار رگرسیون برای فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی از طریق مشروع و گرایش به قاچاق مواد مخدر91
بررسی علل و عوامل موثر در قاچاق مواد مخدر در استان فارس
به وسیله‌ی:
مجتبی مسرور
چکیده:
امروزه پدیده قاچاق مواد مخدر امری بین‌المللی است که اکثر جوامع با آن درگیر هستند و به عبارتی این جرم مرزهای بین‌المللی را در ربوده و باعث تشکیل باندهای سازمانی و فراملی شده است بنابراین با توجه به اهمیت این موضوع پژوهش حاضر به بررسی علل و عوامل موثر در قاچاق مواد مخدر در استان فارس پرداخته است. این پژوهش از نوع کاربردی بوده و برای اجرای آن از روش توصیفی- همبستگی استفاده شد است. به منظور گردآوری دادهها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده گردیده است. پرسشنامه‌های محقق ساخته، شامل چهار مؤلفه (وضعیت جغرافیایی، بحران‌های فرهنگی و خانوادگی، بحران‌های اجتماعی، فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی) بوده است. جامعه آماری پژوهش، شامل کلیه زندانیان قاچاق مواد مخدر که در زندان‌های شیراز به سر می‌برند می‌باشد؛ و نمونه آماری با استفاده از روش نمونه گیری کوکران 158 نفر برآورد گردیده است. جهت تجزیه تحلیل دادهها در سطح آمار استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون، با استفاده از نرم افزار spss 16 انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد که تمامی مؤلفه های پژوهش (وضعیت جغرافیایی، بحران‌های فرهنگی و خانوادگی، بحران‌های اجتماعی، فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی) بر گرایش به قاچاق مواد مخدر تأثیر گذار است و هرکدام از این عوامل به نوبه‌ی خود و به میزان متفاوتی بر گرایش افراد به مواد مخدر تأثیر گذار بوده‌اند بنابراین جهت جلوگیری هر چه بیشتر روی آوردن جوانان به قاچاق انواع مواد مخدر باید به این مؤلفه‌ها توجه کرد و در جهت رفع مشکلات افراد ابتدا در این زمینه‌ها گام برداشت سپس انتظار داشت که در کاهش قاچاق مواد مخدر تغییری حاصل گردد.
واژه های کلیدی: عوامل- قاچاق- مواد مخدر – استان فارس.
فصل اول:
1-کلیات
1-1- مقدمه
امروزه ما شاهد این واقعیت هستیم که هرچه زمان بیشتری از قرن 21 می‌گذرد، مشکلات و آسیب‌های اجتماعی – روانی به طور گسترده ای در جوامع به شکل‌های متفاوتی در ساختارهای اجتماعی – اقتصادی و سیاسی جامعه بـــروز می‌نماید. قاچاق مواد مخدر یکی از مشکل آفرین ترین فاکتورهایی است که با سایر آسیب‌های اجتماعی همپوشی گسترده ای دارد که روز به روز به پیچیدگی آن افزوده می‌شود و راه‌های مقابله را هم دشوار ساخته است. از این رو به نظر می‌رسد با توجه به ماهیت پدیده های نابهنجار اجتماعی و اینکه این پدیده‌ها در یک ساختار معیوب شکل می‌گیرند شناسایی، ارزیابی و برنامه ریزی برای مقابله از اهمیت خاصی برخوردار بوده که این مسئله می‌تواند بر اساس رویکردهای علمی مورد پذیرش، تبیین گردد؛ لذا پدیده مواد مخدر خطر عظیم و مهلکی برای حیات بشری و ارزشها و کرامت انسانی است و دولتها نیز با ملاحظه اینکه افرادی از راه تجارت مواد مخدر به ثروتهای نامشروع و کلانی دست مییابند که موجب آشفتگی نظم اقتصادی و ایجاد شکاف عمیق در طبقات جامعه میگردد. افزون بر این، جامعه جهانی نیز پدیده مواد مخدر را یک پدیده ناهنجار بینالمللی میداند که عدهای با کسب درآمد نامشروع ناشی از معاملات قاچاق مواد مخدر در سطح بینالمللی، و انتقال آن به کشورهای مختلف و تطهیر آن و سرمایهگذاری در قسمتهای مختلف تجاری بدون پرداخت مالیات به زندگی آرام و مرفه خود ادامه میدهند. کشور ایران به دلیل شرایط خاص و همجواری با مراکز عمده تولید کننده مواد مخدر و قرار گرفتن در بهترین و کوتاهترین مسیر ترانزیت، در چند دهه اخیر گذرگاه انتقال مواد مخدر از افغانستان به اروپا بوده است. وجود زمینههای رشد و گسترش مواد مخدر در ایران و قاچاق آن که هماکنون به یک تجارت زیرزمینی تبدیل شده است، پیچیدگی اوضاع فعلی را فراهم ساخته است و میرود تا به یک بحران اساسی در جامعه تبدیل شود. امروزه سیاستگزاران عرصه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی این واقعیت را پذیرفته‌اند که یک رویکرد به تنهایی قادر به توضیح و تبیین این مهم نبوده و یک رویکرد کلی و یکپارچه نگر که مؤلفه های موثر را شامل گردد باید مورد توجه قرار گیرد از جمله رویـــکرد معنوی به عنوان برنامه ای که کمتر مورد توجه قرار گرفته است در کنار رویکردهای زیستی، روانی و اجتمـاعی. از طرفی اگر از درک‌های سطحی و عوامانه در یک سو و تقلیل امر “مواد مخدر” به یک توطئه خارجی از سوی دیگر خود را کنار بکشیم، موضوع مواد مخدر و مبارزه با آن یک امر اجتماعی چندوجهی و چند علتی است. بنابراین اگر بخواهیم از هیاهوهای سیاسی، جنجال‌های اخلاقی و نظامی سازی زندگی اجتماعی دور باشیم ضروری است که در موضوع مواد مخدر درنگ بیشتری داشته و افق‌های دید خود را گسترده تر سازیم. باز اگر بخواهیم در پیچ و خم حجم عظیم مطالب گرفتار نشویم لازم است خود را از گریبان تحلیل‌های تاریخی و گسترش جغرافیایی و بینش‌های روانشناسانه نیز رها کنیم. اما از دیدگاه جامعه شناسی کارکردگرا می‌توان و باید برای موضوع “مواد مخدر” در جامعه ما نگرشی عمیق و راه کاری ملی و مؤثر ارائه داد. بنابراین ضروری است در “وجه‌ها” و “علل” مختلف این صنعت مخوف درنگ کرد:
قاچاق مواد مخدر و پدیده اعتیاد مسبوق به شرایط و نظام اجتماعی است. باید گفت این پدیده معلول ساختارهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و عرصه های بین‌المللی و منطقه یی است. تا زمانی که دلایل و علل مشخص نشوند، نمی‌توانیم تحلیل و تبیین دقیقی از این مسئله داشته باشیم. پدیده سوء مصرف و قاچاق مواد مخدر متأثر از باندهای مافیایی و دست‌های پنهان، امروزه از چنان پیچیدگی‌هایی برخوردار شده که سازمان ملل متحد آن را از جمله جرائم سازمان یافته تلقی و اقدام به صدور کنوانسیون‌ها و عقد پروتکل‌های مختلف برای مقابله با آن کرده است. (کنوانسیون‌های 1961،1971، پروتکل اصلاحی 1972 و کنوانسیون 1988) حجم گسترده تجارت و گردش مالی مرتبط با قاچاق مواد مخدر در سطح جهان و نقش مافیای منطقه یی و جهانی این موضوع را بسیار قابل تأمل کرده است. در این پژوهش با توجه به فرضیه های مطرح شده در بخش کلیات به بررسی و ابعاد عوامل دخیل در پدیده قاچاق مواد مخدر خواهیم پرداخت.
1-2- بیان مسئله
امروزه بسیاری از انواع جرایم ارتکابی در سطح جهان به یک نوع تجارت تبدیل شده است، که از زمره سودآورترین این تجارات ها قاچاق مواد مخدر می‌باشد. آنچنان که وقتی واژه قاچاق مورد استفاده قرار می‌گیرد ناگزیر ذهن شنونده بیش از هر چیز به سوی قاچاق مواد مخدر متوجه می‌گردد. امروزه می‌توان قاچاق مواد مخدر را معضلی جهانی دانست که همه کشورهای جهان با آثار مخرب آن دسته و پنجه نرم می‌کنند و حتی می‌توان آن را بلا و مشکل قرن دانست.
تاریخچه‌ی مواد مخدر و سیر تکاملی آن و همکاری‌ها و اقدامات بین‌المللی که علیه این پدیده از سال 1909 تاکنون صورت گرفته، حکایت از این واقعیت دارد که مواد مخدر کشورها را آسیب پذیر نموده و جامعه انسانی را در معرض تهدید جدی قرار داده است. (مرتضوی قهی،1382: 9)
قاچاق مواد مخدر را باید مشکل زا ترین امر برای کشورها و سودآورترین نوع قاچاق برای سوداگران آن دانست. ضررهای فردی و اجتماعی این پدیده بر کسی پوشیده نیست؛ چرا که وقتی فردی معتاد می‌گردد جامعه با از دست دادن نیروی فعال خود مواجه است و علاوه بر این باید مشکلات و هزینه های نگهداری وی و احیاناً خانواده‌اش را تحمل کند؛ و همچنین همانند دیگر جرایم سازمان یافته موجب فساد و بی ثباتی اقتصادی و سیاسی جوامع می‌گردد. (میرمحمد صادقی،1386: 257)
“طبق تخمین‌های موجود، در سطح جهان سالانه پانصد میلیارد دلار برای خرید موادّ مخدّر مصرف می‌شود. این مبلغ بیش از تولید داخلی ناخالص (یا GDP) کلیه کشورهای جهان به استثنای هفت کشور ثروتمند دنیا است.”(میرمحمد صادقی،1386: 258)
مواد مخدر در همه‌ی اعصار و قرون وجود داشته و این معضل مربوط به زمان حال نیست. این ماده افیونی توانسته است ذهن و جسم هر انسان فعال را تسخیر نماید و ناکارآمد سازد. با این وجود قوانینی که در کشورهای مختلف برای امحای این ماده و اقدامات عملی برای پیشگیری از قرار گرفتن این ماده در دسترس نوجوانان انجام گرفته و نتایجی را در برداشته است. ولی با این وجود توجه بیشتر و وسیع‌تر مسؤلان و متخصصان منطقه ای را می‌طلبد. (خلقی پور و یارمحمدیان،1387 : 29)
بنابراین هرچند که مسئله مواد مخدر در همه کشورها پیشینه‌ی تاریخی دارد؛ لیکن اعتیاد و سوءمصرف مواد مخدر در عصر حاضر پدیده جدیدی است که با پیشرفت صنعت و توسعه کشورها، در حال گسترش است. (مرتضوی قهی،1382: 14)
قاچاق و توزیع مواد مخدر برای کشور ما نیز، با توجه به همسایگی آن با برخی از کشورهای تولید کننده این مواد، مشکل بزرگی محسوب می‌گردد؛ و علیرغم مجازات‌های سنگین پیش بینی شده در قانون، طبق آمار موجود، بیشترین تعداد زندانیان کشور در این رابطه دستگیر شده‌اند. آثار سوء این امر از لحاظ مادی و معنوی برای کشور غیر قابل کتمان می‌باشد و لزوم آشنایی با ابعاد فراملی این پدیده خطرناک و مبارزه همه جانبه با ان را ایجاب می‌نماید. (میرمحمد صادقی،1386: 258)
با نگاهی گذرا به برخی از کشور های جهان می‌توان دریافت که هر کشوری متناسب با شرایط فرهنگی و اقتصادی و سیاسی خود سیاست‌ها و اقداماتی را در زمینه مبارزه با مواد مخدر بکار گرفته است ولی متأسفانه ریشه‌ی مواد مخدر در هیچ کدام از کشورها خشک نشده است. (خالقی پور و یار محمدیان،1387: 210) در این زمینه باید اشاره نمود با توجه به تلاش‌ها و راهکارهای زیادی که در کشور جمهوری اسلامی ایران مخصوص در زمینه سیاست‌های تقنینی صورت گرفته آنچنان که مطلوب واقع شود نتوانسته در پیشگیری از پدیده قاچاق مواد مخدر جلوگیری کند. مبارزه با پدیده مواد مخدر از قبل از انقلاب اسلامی به مدت 68 سال از یک نگاه فاقد استراتژی مشخص و سیاست مدون بلند مدت بوده که در این رابطه حدود 52 تصویب نامه و آیین نامه از سال 1289 تا 1359 که در اثر فشار مجامع بین‌المللی و داخلی صورت گرفته که از لحاظ نگرش و مقابله با تولید، توزیع و مصرف مواد مخدر با یکدیگر تعارض داشته و در جلوگیری از ارتکاب این جرم ناموفق بوده است. (مرتضوی،1382: 103) شاید بتوان یکی از دلایل ناموفق بودن مبارزه با این پدیده توجه بیش از اندازه به مسئله کیفر و سزادهی مجرمین دانست. ولی در این رابطه باید معترف بود که سنگینی مجازات‌ها به تنهایی در این زمینه کارگشا نمی‌باشد؛ چرا که اگر مؤثر می‌بود باید با وجود مجازات‌های سنگینی چون اعدام، حبس ابد و حبس‌های طویل‌المدت و جزای نقدی از آمار این جرایم کاهش می‌داد، حال آنکه واقعیت امر حاکی از چیز دیگری است.
بنابراین آنچنان که برخی تصور کرده‌اند نباید کیفر را درمانی برای درمان دردهای اجتماعی و بزه دانست؛ و باید معتقد بود که “کیفر بزهکار را اصلاح نمی‌کند بلکه در او ایجاد کینه می‌کند و وی را دشمن جدی و خطرناک جامعه می‌سازد. به این ترتیب کیفر تشویق به تکرار جرم است.”(کی نیا،1386: 35) بنابراین بدیهی است، پیشگیری از هر بیماری به مراتب سهل‌تر از درمان آن است. به خصوص در مورد قاچاق مواد مخدر که مبارزه با آن هزینه های زیادی را در بردارد. بنابراین آنچه اقوا به نظر می‌رسد این است که نباید برای پیشگیری و مبارزه با جرائم و اصلاح بزهکاران صرفاً به سلاح کم تأثیر و گاهی بی تأثیر کیفر یا مجازات اکتفا نمود، بلکه باید برای پیشگیری از پدیده مجرمانه سعی در شناسایی و علت شناسی آن بزه نمود تا بتوان با حذف آن عوامل سعی در کاهش آمار جرایم نمود.
بنابراین باید اذعان نمود که با بررسی و شناسایی عوامل جرم زا می‌توان در پیشگیری و کاهش این جرم اقداماتی انجام داد.
“بدیهی است اطلاع دقیق از وسعت و اشکال بزهکاری و علل آن، اتخاذ تصمیم لازم در مورد مهار آن را آسان می‌سازد و این امکان را به وجود می‌آورد که با شناخت دقیق کمیت و کیفیت علل بزهکاری، اقدامات لازم جهت پیشگیری از وقوع جرم اجرا گردد.”(نجفی توانا،1389: 99)
بنابراین برای آنکه بتوان یک برخورد مناسب. کارامد و همه جانبه با مسئله مواد مخدر داشته باشیم باید در کنار سایر اقداماتی که توسط نیروی انتظامی و دستگاه های قضایی انجام می‌گیرد به مبارزه علمی و اصولی در این رابطه پرداخت. (شامبیاتی،1389: 155) بنابراین با پژوهش در این مورد می‌توان به شناسایی علل و عوامل جرم زا در این حوزه و تأثیرات آن‌ها پی برد و با شناخت این عوامل می‌توان در یافتن راه حلی برای حذف یا کاهش این جرایم اقدام نمود.
1-3- اهمیت و ضرورت تحقیق
توجه به پدیده جرم و آمارهای مربوط به آن در جهان نشان میدهد مسئله آسیبهای اجتماعی، بزهکاری و افزایش جرم پدیدهای جهانی است که همه کشورهای جهان به نوعی با آن درگیر هستند. از این رو دنیای کنونی به شدت نیازمند عزمی راسخ و تلاشی فراگیر برای کاهش فرصتها و کمرنگ کردن انگیزههای مجرمانه در افراد است تا از این طریق تا حدود زیادی بتواند از شدت بزهکاری و جرم در جامعه بکاهند. این امر مستلزم یک سری اقدامات پیشگیرانه از جرم است. (عبدی و شرافتی پور،1386: 181)
جزم اندیشی در چگونگی توجیه مجازات ما را از واقعیات اجتماعی یا اخلاقی دور می‌سازد؛ اینکه صرفاًٌ بر اساس سزای عمل مجرم، مجازات کنیم، حقوق کیفری را از رسالت خود دور کرده‌ایم. اتکای صرف بر تحصیل سود از مجازات، منجر به استفاده ابزاری از آن و نادیده انگاشتن محتوای اخلاقی حقوق کیفری می‌شود. اگر مجازات یک پدیده اجتماعی است باید مانند سایر پدیده های اجتماعی قابل انعطاف باشد. پذیرش انعطاف در مبانی مجازات به منزله‌ی عدول از افکار و اندیشه های جزمی و در مقابل توسل به یک دیدگاه سازشی بین سزا دهی و سود انگاری است. (یزدیان جعفری،1386: 349)
توجه به آمار ارتکاب جرایم و تعداد زندانیان و کیفیت آراء صادره از محاکم، گویای وضعیت بحرانی قوه قضاییه در حوزه عدالت کیفری است. بنا بر اعلامات مقامات رسمی در سال 1378 جرایم منکراتی بیش از 365 درصد افزایش یافته و روزانه 5000 کیلوگرم مواد مخدر در ایران مصرف می‌گردد. همچنین تعداد زندانیان از سال 57 تاکنون 30 برابر شده است. در حالی که جمعیت ایران در این زمان دو برابر شده است. (حبیب زاده،1383: 141) بنابراین با توجه به اهمیت موضوع و ابعاد مختلف پدیده قاچاق مواد مخدر در حقوق بین‌الملل و حقوق داخلی و نگرش جامعه جهانی و قرار گرفتن جمهوری اسلامی ایران در خط مقدم مبارزه با قاچاق مواد مخدر و هزینه های هنگفتی که بر بیت‌المال سالانه تحمیل می‌گردد نگارنده را بر آن داشت که این موضوع را به عنوان رساله برگزیده و انجام بدهم.
1-4- اهداف تحقیق
بازنگری نسبت به پدیده قاچاق مواد مخدر و شناسایی عوامل مهم و موثر در ارتکاب این جرم در استان فارس می‌باشد.
1- جمع آوری خصوصیات و مشخصات افرادی که مرتکب قاچاق مواد مخدر شده‌اند، از قبیل: وضعیت خانوادگی، شغل، تحصیل، موقعیت اجتماعی و وضعیت اقتصادی.
2- تعیین محل سکونت، محل ارتکاب بزه و شناخت خط سیر آن برای یافتن راه حل‌هایی از نظر پیشگیری از جرم.
3- برنامه ریزی برای کاهش آمار این معضل و در نتیجه کم‌تر شدن هزینه های اقتصادی که جامعه برای مقابله با مجرمین متحمل می‌شود.
4- شناسایی و حذف بسترهای شکل گیری قاچاق مواد مخدر و در نهایت کاهش آمار ارتکاب این جرم
1-5- هدف کاربردی
نتایج این تحقیق می‌تواند در مؤسسات آموزشی همانند آموزش و پرورش، کانون اصلاح و تربیت و سازمان زندان‌ها و ستاد مبارزه با مواد مخدر و سایر مؤسساتی که عهده دار تنظیم و اجرای برنامه های مربوط به مقابله با این پدیده هستند مورد استفاده قرار گیرد.
1-6- سؤالات تحقیق
آیا داشتن خانواده نابسامان یکی از عوامل مؤثر در قاچاق مواد مخدر است؟
آیا بین تحصیلات قاچاقیان مواد مخدر و ارتکاب این جرم رابطه وجود دارد؟
آیا منطقه استراتژی جغرافیایی در قاچاق مواد مخدر می‌تواند موثر باشد؟
آیا بین بزهکاری پدر و مادر و قاچاق مواد مخدر رابطه وجود دارد؟
آیا بین فقر مادر و ارتکاب قاچاق مواد مخدر رابطه وجود دارد؟
آیا دوستان ناباب از عوامل موثر در ارتکاب قاچاق مواد مخدر محسوب می‌شوند؟
1-7- فرضیه‏های تحقیق:
– یکی از سازه های قاچاق مواد مخدر ناشی از استراتژی منطقه جغرافیایی می‌باشد.
– بین میزان تحصیلات قاچاقچیان مواد مخدر و ارتکاب این بزه رابطه وجود دارد.
– بین بزهکاری پدر و مادر با ارتکاب قاچاق مواد مخدر رابطه وجود دارد.
– داشتن خانواده نابسامان یکی از عوامل مؤثر در قاچاق مواد مخدر است.
– بین فقر مادی و عدم توانایی برطرف کردن نیازهای مادی از طریق مشروع با قاچاق مواد مخدر ارتباط وجود دارد.
– دوستان ناباب یکی از علل مؤثر در ارتکاب قاچاق مواد مخدر است.
1-8- پیشینه پژوهش

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

قربان حسینی (1368) در پژوهشی تحت عنوان پژوهشی نو در مواد مخدر و اعتیاد؛ قاچاق مواد مخدر را پدیده ای می‌داند که معلول عوامل متعدد درونی بیرونی معتاد و قاچاقچی است و کیفیات امور و مقتضیات و شرایط فردی اعم از تن و روان بعلاوه عوامل محیطی و اجتماعی مؤثر در بروز اعتیاد و تشکیل باند قاچاقچیان را مؤثر می‌داند. در این پژوهش محقق با روشی عینی و علمی با مشاهده و آزمون و اسقراء و با استفاده از روش‌های متداول جرم شناسی به تحقیق پرداخته است.
تحقیقی توسط لشکر بیگی در سال 1376 با عنوان (پژوهشی در مورد اعتیاد و نظرخواهی برنامه های تلویزیون هفته مبارزه با مواد مخدر از نظر مردم تهران). انجام گرفته است:استفاده از مواد مخدر تاریخی دیرینه دارد ولی پدیده اعتیاد مسئله اجتماعی و سیاسی محصول دوران رشد و تکامل سرمایه داری است. استعمال مواد در ایران از زمان صفویه آغاز شد و تا اواخر رژیم گذشته به اوج خود رسید. پس از پیروزی انقلاب علاوه بر جرائم یاد شده جرائم شایعی مانند سرقت، فحشا، و آدم ربایی که در اکثر موارد دلیل ارتکاب آن‌ها اعتیاد رویا قاچاق مواد می‌باشد نام برده شد و پدیده طلاق به عنوان یکی از آثار شوم این معضل مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به نتایج بدست آمده علل اصلی ارتکاب این جرائم در استان کرمان، فراوانی، قبیح نبودن و استعمال مواد مخدر در خانواده‌ها بوده که سایر علل را تحت تأثیر خود قرار داده است. بخشی از جرائم و همچنین طلاق، به دلیل اعتیاد، قاچاق مواد مخدر یا زندانی بودن سرپرست خانواده صورت می‌گیرد. به نظر می‌رسد با آموزش کودکان و نوجوانان در مدارس و همچنین آموزش خانواده های آن‌ها در مورد مخدرات و ایجاد امکانات مختلف شغلی تفریحی و رفاهی تا حد زیادی از اعتیاد و گرایش افراد به جرائم مواد مخدر و به تبع آن از ارتکاب سایر جرائم نیز جلوگیری به عمل آوریم.
تحقیق دیگری توسط احمد سعادتمند با عنوان (بررسی جرائم مواد مخدر و جرائم مرتبط با آن در استان کرمان) در سال 1377 انجام گرفته است: استان کرمان یکی از استان‌های کشور است که شدیداً به مواد مخدر آلوده می‌باشد. به همین علت جرائم ناشی از اعتیاد نیز در این استان بسیار اتفاق می‌افتد و به تبع آن معتادین این استان هم بسیار زیاد هستند بطوریکه با توجه به تحقیقات انجام شده حدود 2/3 درصد خانواده های کرمانی از مواد مخدر به ویژه شیره و تریاک استفاده نموده یا می‌نمایند. سایر جرائم مواد مخدر در استان، بیشتر شامل خرید و فروش، حمل‌ونقل و نگهداری بوده که بعد از جرم استعمال مواد، بیشترین آمار را به خود اختصاص داده‌اند (سعادتمند،1377).
صالحی جونقانی (1379) نیز در پژوهش خود تحت عنوان بررسی تأثیر عوامل اقتصادی- اجتماعی بر اعتیاد، به این نتایج دست مییابد که اکثریت معتادان از وضعیت اقتصادی- اجتماعی پایینی برخوردارند. همچنین بین سطح تحصیلات والدین، میزان درآمد، میزان انزواطلبی، میزان ناکامی در زندگی و میزان امید به آینده و اعتیاد رابطه معنیدار وجود دارد.
کوثری)1380) در تحقیق خود تحت عنوان “جامعه شناسی اعتیاد” در تبیین منشأ اجتماعی آن، زندگی در مناطق محروم، فقر شدید، خانههای مخروبه، خانوادههای از هم پاشیده و سایر نابسامانیها را منظومه عواملی میداند که باعث انحرافات رفتاری از اینگونه میگردد و همچنین معتقد است که اعتیاد اثرات سوء زیادی بر سطح خانوادگی افراد دارد. فی المثال طلاق میتواند به عنوان یکی از نتایج همراه کننده اعتیاد تلقی شود.
رئیس دانا (1381) در پژوهشی تحت عنوان “بازار مواد مخدر در ایران” به بررسی‌های جنبه های اقتصادی اعتیاد شامل رفتار مصرف کننده و سازوکارهای تولید پرداخته و ساختارهای سیاسی و اقتصادی، اجتماعی آن را بیان نموده است.
امام هادی، آقابیگلویی وقره داغی (1382) در پژوهش خود با عنوان حمل مواد مخدر در بدن: گزارش یک مورد جسد مومیایی شده بیان می‌دارند که امروزه قاچاق مواد مخدر یکی از سودآورترین تجارت‌ها در جهان می‌باشد که به خصوص در دهه اخیر رو به افزایش است. یکی از طرق نامعمول که منجر به معضلی شایع شده است (به خصوص به دلیل تشخیص مشکل آن)، بلع و یا داخل کردن بسته های مواد مخدر در رکتوم یا واژن است. از خطرات و عوارض جدی و مهلک آن می‌توان به انسداد روده، مسمومیت ناشی از پارگی بسته‌ها و آزاد شدن مواد مخدر اشاره نمود. در این مقاله ضمن شرح موضوع به یک مورد ایرانی که منجر به فوت شده و به صورت مومیایی در کویر یزد کشف شده است اشاره گردیده.
مرتضوی قهی (1382) در تألیف خود تحت عنوان قاچاق بین‌المللی مواد مخدر و حقوق بین‌الملل به تحلیل ابعاد تاریخی، سیاسی، اجتماعی مواد مخدر و ترسیم وضعیت کشت، تولید و قاچاق بین‌المللی آن در مراکز مهم تولید مواد در جهان و اقدامات ملی و فراملی و بین‌المللی دولت‌ها و سازمان در مبارزه با معضل مواد مخدر پرداخته است.

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید