2-3آثار و فواید ازدواج19
2-4 ازدواج دراسلام21
2-5 اهمیت و جایگاه ازدواج دراسلام21
2-6 الگوهای گوناگون ازدواج23
2-7الگوهای دیگر ازدواج25
2-8 ازدواج درایران25
2-9 طلا‌ق نامزدی26
2-10عوامل رخداد در ‌این پدیده اجتماعی27
2-11مراحل طلا‌ق در دوره نامزدی33
2-12طلاق35
2-13طلاق در ادیان38
2-14 انواع طلاق در اسلام40
2-15فروپاشی نهاد ازدواج در غرب41
2-16الگوهای جدید ازدواج و طلاق در غرب43
2-17دلایل رشد طلاق44
2-18 تاثیرات طلاق بر کودکان49
2-19چارچوب نظری تحقیق50
2-20 نظریه کارکردگرایی ساختی و پدیده طلاق51
2-21 انواع فونکسیون و پدیده طلاق51
2-22 تحلیل ساخت و پدیده طلاق52
2-23جامعه شناسی مسائل اجتماعی و پدیده طلاق56
2-24نظریه های کلان59
2-25 نظریه های خرد60
2-26 نظریه های آسیب شناسی یا انحرافات اجتماعی63
2-27علل و زمینه هاى جامعه شناختى طلاق64
2-28 طلاق در جوامع امروزین77
2-29 طلاق در ایران و دیگر کشورها79
2-30 علل و عوامل طلاق81
2-31 طلاق و سستی روابط اجتماعی82
2-32 مدل تحقیق84
فصل سوم : روش اجرای تحقیق
3-1جامعه و نمونه مورد مطالعه86
3-2 روش پژوهش87
3-3 روش نمونه گیری87
3-4 ابزار اندازه گیری88
3-5 مراحل و روش اجرای پژوهش88
3-6 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات89
فصل چهارم : یافته های پژوهش
مقدمه91
بخش اول92
4-1یافته های توصیفی92
بخش دوم139
4-2 یافته های استنباطی139
فصل پنجم : نتیجه گیری
5-1 بررسی فرضیه ها149
5-2 محدودیت ها153
5-3 پیشنهادات153
5-4 نتیجه گیری155
منابع و مأخذ156
چکیده انگلیسی
فهرست جداول
عنوان صفحه
4-1جدول فراوانی آزمودنی ها92
4-2جدول فراوانی جنسیت آزمودنی ها93
4-3 جدول فراوانی سن آزمودنی ها95
4-4-جدول فراوانی سن ازدواج آزمودنی ها97
4-5-جدول فراوانی اختلاف سنی با همسردر آزمودنی ها99
4-6-جدول فراوانی مقطع تحصیلی آزمودنی ها101
4-7-جدول فراوانی مدت زمان عقد در آزمودنی ها103
4-8-جدول فراوانی مدت زمان زندگی مشترک در آزمودنی های ازدواج کرده105
4-9-جدول تعداد فرزند در آزمودنی های ازدواج کرده106
4-10-جدول فراوانی نوع شغل آزمودنی ها107
4-11-جدول فراوانی وضعیت درآمد آزمودنی ها109
4-12جدول فراوانی میزان مهریه در آزمودنی ها111
4-13جدول فراوانی مدت آشنایی قبل از عقددر آزمودنی ها113
4-14جدول فراوانی نحوه آشنایی آزمودنی ها با همسرشان115
4-15جدول فراوانی میزان رضایت در ازدواج آزمودنی ها117
4-16جدول فراوانی وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده آزمودنی ها119
4-17جدول فراوانی وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده همسر آزمودنی ها121
4-18جدول فراوانی میزان تناسب خانواده ها از نظر فرهنگی- اجتماعی123
4-19جدول فراوانی نوع معاشرت با همسر قبل از عقد125
4-20جدول فراوانی میزان نظارت خانواده ها بر روابط با همسر قبل از عقد127
4-21جدول فراوانی میزان ملاقات با همسر بعد از عقد129
4-22جدول فراوانی میزان ارتباط با خانواده همسر بعد از عقد131
4-23جدول فراوانی میزان بیماری ها وناهنجاری های اجتماعی آزمودنی ها133
4-24جدول فراوانی میزان دخالت دیگران در قبل و بعد از زندگی مشترک135
4-25جدول فراوانی افراد دخالت کننده در زندگی مشترک آزمودنی ها137
4-26 جدول آزمون Uمان-ویتنی برای مقایسه دو گروه آزمودنی های ازدواج کرده و عقدکرده متقاضی طلاق139
4-26جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل فردی موجود درآزمودنیهای ازدواج کرده140
4-27 جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل فردی موجود درآزمودنیهای عقدکرده141
4-28 جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل اجتماعی موجود درآزمودنیهای ازدواج کرده142
4-29 جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل اجتماعی موجود درآزمودنیهای عقدکرده143
4-30 جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل ارتباطی موجود درآزمودنیهای ازدواج کرده145
4-31 جدول همبستگی اسپیرمن برای بررسی عوامل ارتباطی موجود درآزمودنیهای عقد کرده146
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
4-1-نمودار فراوانی آزمودنی ها92
4-2 نمودار فراوانی جنسیت آزمودنی ها93
4-3 نمودار فراوانی سن آزمودنی ها95
4-4-نمودار فراوانی سن ازدواج آزمودنی ها97
4-5-نمودار فراوانی اختلاف سنی با همسردرآزمودنی ها99
4-6نمودارفراوانی مقطع تحصیلی آزمودنی ها101
4-7-نمودار فراوانی مدت زمان عقد در آزمودنی ها103
4-8-نمودار فراوانی مدت زمان زندگی مشترک در آزمودنی های ازدواج کرده105
4-9-نمودار تعداد فرزند در آزمودنی های ازدواج کرده106
4-10نمودار فراوانی نوع شغل آزمودنی ها107
4-11-نمودار فراوانی وضعیت درآمد آزمودنی ها109
4-12نمودار فراوانی میزان مهریه در آزمودنی ها112
4-13نمودار فراوانی مدت آشنایی قبل از عقددر آزمودنی ها113
4-14نمودارفراوانی نحوه آشنایی آزمودنی ها با همسرشان115
4-15نمودار فراوانی میزان رضایت در ازدواج آزمودنی ها117
4-16نمودار فراوانی وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده آزمودنی ها119
4-17نمودار فراوانی وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانواده همسر آزمودنی ها121
4-18نمودار فراوانی میزان تناسب خانواده ها از نظر فرهنگی- اجتماعی123
4-19نمودار فراوانی نوع معاشرت با همسر قبل از عقد125
4-20نمودار فراوانی میزان نظارت خانواده ها بر روابط با همسر قبل از عقد127
4-21نمودار فراوانی میزان ملاقات با همسر بعد از عقد129
4-22نمودار فراوانی میزان ارتباط با خانواده همسر بعد از عقد131
4-23نمودار فراوانی میزان بیماری ها وناهنجاری های اجتماعی آزمودنی ها133
4-24نمودار فراوانی میزان دخالت دیگران در قبل و بعد از زندگی مشترک135
4-25نمودار فراوانی افراد دخالت کننده در زندگی مشترک آزمودنی ها137
چکیده

این پژوهش با هدف شناخت عوامل مؤثر در طلاق زوجین قبل و بعد از زندگی مشترک در متقاضیان طلاق” با طرح فرضیه هایی بر روی 50 زوج عقدکرده و50 زوج دارای زندگی مشترک که به صورت تصادفی ساده انتخاب شده اند اجرا شد.
روش پژوهش مورد نظر از نوع توصیفی- تحلیلی است. طرح پژوهش مورد نظراز نوع علّی – مقایسه ای پس رویدادی می باشد و از طریق پرسشنامه ، عوامل اجتماعی آن مورد بررسی قرار گرفته است . دراین پژوهش ابتدا به تجزیه و تحلیل توصیفی پرداخته شده و سپس برای استنباط و تحلیل داده ها از روش آزمون آماریU مان- ویتنی استفاده گردیده است .
طبق یافته های این پژوهش با بررسی عوامل فردی ، اجتماعی ، فرهنگی و ارتباطی عوامل مؤثر در طلاق زوجین قبل و بعد از زندگی مشترک به نظر می رسد ؛ اختلاف سنی زوجین ، میزان تحصیلات زوجین ، مدت زمان عقد ، مدت زمان زندگی مشترک ، نوع شغل ، میزان مهریه ، دخالت دیگران در امور زندگی زوجین ، مدت شناخت همسر قبل از ازدواج ، شیوه آشنائی زوجین قبل از ازدواج ، میزان رضایت به ازدواج در اطرافیان ، وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده، تناسب فرهنگی خانواده ها ، میزان معاشرت قبل از عقد ، میزان نظارت خانواده ها بر روابط طرفین قبل از عقد ، میزان ملاقات با همسر بعد از عقد ، میزان ارتباط با خانواده همسر بعد از عقد و وجود آسیب روانی- اجتماعی در فرد با درخواست طلاق رابطه وجود دارد.
واژگان کلیدی: طلاق – طلاق نامزدی- طلاق عاطفی- ازدواج چند همسری

فصل اول
کلیات

1-1 بیان مساله
از مهمترین موضوعات در چرخه تحول انسان ازدواج است که به عنوان بزرگترین سرمایه گذاری روانی فرد درنظر گرفته می شود . امروزه با توجه به بافت جمعیتی جوان کشور و درحال گذار بودن جامعه ایران و بروز تحولات متعدد اجتماعی از جمله طلاق به نظر می رسد نگرش به این پدیده ازبعد اجتماعی امری اجتناب ناپذیر باشد . اگرچه تحقیقات زیادی دراین زمینه صورت گرفته است ولی توجه به پویایی فرایندهای اجتماعی همچون طلاق و پژوهش مجدد دراین زمینه حائز اهمیت است.
طلاق موضوعی متصل به ازدواج است با ریشه‌ها وعلت‌های همسو و همسان، نرخ بالای زنان و مردان مطلقه، فرزندان طلاق، از هم پاشیدن بنیان خانواده در آینده می‌تواند حیات جامعه را با مخاطره روبرو ساخته و از این رومی‌طلبد تا توجه بیشتری به این موضوع گردد.
همچنین نتایج بررسیهایی که در سالهای گذشته در خصوص زوجین درخواست کننده طلاق ، صورت پذیرفته بیانگر این است که بیشتر درخواستهای طلاق در دوران عقد ارائه شده، بنابراین می توان گفت بیشتردرخواست های طلاق درسه سال نخست زندگی مشترک ، رخ می دهد که این سئوال پیش می آید نبود بلوغ آگاهی زوجین در زمان ازدواج منجر به طلاق می شود؟
اگرچه پرداختن آماریِ صرف به این تراژدی نمی تواند به عنوان یک ملاک مناسب موردتوجه باشد و در این راستا ضرورت توجه همزمان به سیاستگذاری های ملی و فرهنگ سازی قومی را می طلبد، اما باید از رهگذر آمارهای مستند به اهمیت اجتناب ناپذیر پیشگیریقبل از وقوع هر بحران توجه داشته باشیم تا با ارائه راهکارهای پیشگیرانه از افزایش روند صعودی منحنی های طلاق در کشور جلوگیری کنیم.
صاحب نظران معتقدند طلاق مانند هر پدیده نامطلوب اجتماعی دیگر مولود عواملمتعددی است که بعضی از آنها، به ریشه های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی بر می گردد و برخی نیز به صورت بنیادهای شخصی اختلالات روانی جلوه می کند.
هر چند تجزیه و تحلیل این مطلب که چرا برخی طلاق می گیرند، کمی دشوار به نظر میرسد، اما به هر صورت، از هم پاشیدگی کانون خانواده نتیجه نارضایتی و عوامل رنج آوریاست که زن و مرد مدت ها در مقابل آن قرار گرفته و فشارهای اقوام و دوستان یا تقبیحهای اجتماعی و عوامل دیگر هم نتوانسته است از تصمیم آن ها برای جدایی از یکدیگرجلوگیری کند.
دلایل رشد صعودیطلاق در سال های اخیر را میتوان متأثر از عوامل اقتصادی و حتی حقوقی نیز دانست سئوالی دیگر اینجاست آیااعتیاد، دخالت والدین و اطرافیان، خشونت و ضرب و شتم، سوءظن و بدبینی و نبودتفاهم از بیشترین عوامل درخواست طلاق زوجین در سال های اخیر بوده است؟
انتخاب نادرست و بی دقتی در امر همسر گزینی و آشنایی ها و دلبستگی های خیابانی که بی گمان تحمیل نظرات به والدین را در پی داشته،آیا از دیگر عوامل مهم شیوع طلاق درکشور به شمار می آید؟
ارزیابی ها نشان داده صنعتی شدن و به اصطلاح مدرنتیه ،حاشیه نشینی وکمرنگ شدن نظام سنتی خانواده گسترده، بیشترین زمینه ازدواج های ناموفق را به وجودآورده است.
از این رو می توان گفت برخی از طلاق ها دستاورد ازدواج های “غلط” است، ازدواجهایی که یا بر اثر اجبار یا ناشی از عدم شناخت است و نقش عواطف و احساسات زودگذر یاازدواج بدون تعمق هم بوده است.
طلاق که امروزه تهدیدکننده اصلی کانون خانواده ها به شمار می آید، آسیب های اجتماعی فراوانی را به همراه دارد که بسیاری از پیامدهای آن را می توان این روزهادر شهرهای بزرگ کشورمان مشاهده کرد. نکته ای که شایان توجه بیشتر دراین زمینه می باشد پژمرده شدن غنچه های نا شکفته است. به عبارت دیگر قبل ازاین که زندگی مشترک شروع شود طلاق به وقوع می پیوندد واین امر تبعات متعدد روانی-اجتماعی را برای دختر وپسر وخانواده ها و درنهایت برای جامعه به بار می آورد که می توان به مواردی مانند : زندانی شدن مرد به دلیل نپرداختن مهریه، اعتیاد به دلیل شکست عاطفی، ترس از تشکیل زندگی مشترک درآینده و… اشاره نمود. به نظر می رسد اختلاف سنی زوجین، میزان تحصیلات زوجین،مدت زمان عقد، مدت زمان زندگی مشترک، نوع شغل، میزان مهریه، دخالت دیگران در امور زندگی زوجین ، مدت شناخت همسر قبل از ازدواج، شیوه آشنائی زوجین قبل از ازدواج، میزان رضایت به ازدواج در اطرافیان، وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده، تناسب فرهنگی خانواده ها، میزان معاشرت قبل از عقد، میزان نظارت خانواده ها برروابط طرفین قبل از عقد، میزان ملاقات با همسر بعداز عقد، میزان ارتباط با خانواده همسر بعداز عقدو وجود آسیب روانی -اجتماعی در فرد بادرخواست طلاق رابطه وجوددارد.
برهمین اساس عنوان پژوهش” بررسی عوامل مؤثردر طلاق زوجین قبل و بعداز زندگی مشترک در متقاضیان طلاق دادگاه خانواده شماره 2 تهران” انتخاب شده است که از سه منظر عوامل فردی،اجتماعی وارتباطی بررسی انجام می شود.

1-2 -ضرورت و اهمیت پژوهش
خانواده به عنوان کوچکترین واحد اجتماعی، پایه و اساس ساخت اجتماع محسوب

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

می شود .خانواده شالوده هر جامعه متمدن است . (مور، 1376: 29)
در واقع خانواده نهادی است که به اعضای خود احساس آرامش و امنیت می دهد و طی قرن های متمادی به عنوان پایدارترین و مؤثرترین وسیله حفظ ویژگیهای فرهنگی و عامل انتقال آنها به نسلهای بعدی بوده است. از همین روست که تشکیل خانواده در همه ادیانبه ویژه دین مقدس اسلام از اهمیت والایی برخوردار است و از آن به عنوان کانون آسایش و آرامش نام برده شده است . (ولی زاده، 1378: 20)
به طور کلی خانواده به وسیله یک رابطه قــانونی بین زن و مرد که ازدواج نام دارد شـکل می گیرد، اما این رابطه قانونی به سه شکل ممکن است از هم گسیخته شود که عبارتند از :
1- فسخ ازدواج ؛
2- مرگ یکی از زوجین؛
3- انحلال خانواده و از بین رفتن پیوند زناشوئی به وسیله طلاق زوجین. ((Shryock,1975:333
از آنجایی که فسخ ازدواج با دلایل مشخص می باشد و مرگ افراد هم یک امر طبیعی است این دو مورد هر چند باعث بروز مشکلاتی در خانواده می شوند ولی طلاق به دلیل خصوصیاتی که دارد بیشتر ذهن خانواده ها و اندیشمندان را به خود جلب کرده است.
” طلاق در لغت جدا شدن زن از مرد، رها شدن از قید نکاح و رهائی از زناشوئی استَ . (عمید، 1369: 894)
همچنین طلاق را آخرین راه انحلال قانونی ازدواج می دانند که شوهر و زن به وسیله حکم قانونی از هم جدا می شوند . (Shryock,1975:333)
از آنجا که یکی از عوامل مهم از هم گیسختگی مهمترین نهاد اجتماعی و اساس جامعه یعنی خانواده ، طلاق می باشد ، بررسی طلاق و به ویژه عواملی که منجر به این امرمی شوند خود به خود ضرورت پیدا می کند . همچنین بررسی عواملی که باعث گرایش زوجین به طلاق می شود به خاطر پیامدهایی که در پی دارد بیشتر حائز اهمیت است. بنابراین اهمیت موضوع طلاق را با در نظر گرفتن عواقب و آسیب های آن می توان مطرح کرد ، آسیبهای طلاق می تواند به صورت اعتیاد ، بزهکاری ، جرم و جنایت، خودکشی و… باشد . (دانش، 1370: 32)
از طرف دیگر در عصر ما و به خصوص سال های اخیر بیش از دوران دیگر آمارهای طلاق بالا رفته و به تبع آن آمار وارقام جرم وجنایت های ناشی از آن نیز زیاد شده است به طوری که آمار طلاق در جوامع غربی و به ویژه در آمریکا حدود 54 درصد می باشد، یعنی اینکه از هر 100 ازدواج 54 مورد به طلاق منجر می شود. در صورتی که این درصدها درسال 1964 حدود 36 درصد بوده است.1(Weeks,1992:315-316)
در ایران نیز آمارها نشان می دهند که درصد طلاق در دهه 80 نسبت به سال های قبل رشد داشته است که این افزایش ناگهانی برای جامعه ایران به عنوان یک زنگ خطر می باشد که نباید ساده انگارانه از آن گذشت، بلکه باید با جدیت به دنبال ریشه های این مسأله بود .
65 هزار و 505 واقعه طلاق در نیمه نخست امسال ثبت شده است کهاین رقم در مقایسه با مدت مشابه پارسال 2/6 درصد، افزایش نشان می دهد. (روابط عمومی ثبت احوال1389) بر این اساس بیشترین طلاق ثبت شده مربوط به مردان در گروه سنی 25 تا 29 با رقم 18هزار و 439و زنان در گروه سنی 20 تا 24 با رقم 16 هزار و 426 واقعه بودهاست.این در حالی است که افزایش 47 درصدی طلاق توافقی در طول یک سال گذشته بر چالشهای این بخش افزوده است .
بررسی آمار طلاق از سال ?? به بعد با شتاب بیشتری نسبت به سال‌های گذشته دارایسیر صعودی بوده است . آمار طلاق در سال ?? ، 4/9 درصد، سال ??، 3/10 درصد، سال ??، 6/10 درصد، سال ??، 5/10 درصد، سال ?? ، 7/10 درصد، سال ?? ، 1/12 درصد بودهاست.
طبق آمارها سال 88 بالاترین نرخ طلاق با 8/20 درصد مربوط به استان تهران وپایین‌ترین آن با 8/3 درصد مربوط به استان ایلام است و آمارها حاکی از آن است که تهران، کردستان، کرمانشاه و خراسان رضوی بیشترین و ایلام، سیستان و بلوچستان، چهارمحال و بختیاری و یزد کمترین طلاق را به خود اختصاص داده اند.زندگی در دنیای صنعتی همه مسائلش متفاوت است و گاه عجیب و غریب. تولدش، بزرگشدنش، ازدواجش و حتی طلاقش. تا چند سال قبل طلاق پدیده ای مذموم و قبیح در جامعه بهشمار می رفت و افراد در شرایط بسیار حاد به طلاق فکر می کردند و گاه در پیچ و خم مراحل قانونی گم می شدند که بی خیال طلاق گرفتن از هم می شدند و سعی می کردند زندگیشان را ادامه دهند .
طلاق به عنوان یک مساله اجتماعی یکی از مهم ترین پدیده های حیات انسانی است . می توان گفت که کمتر پدیده اجتماعی به پیچیدگی طلاق باشد . طلاق درابعاد گوناگون تاثیر فزاینده ای برزندگی انسانها می گذارد .طلاق درطبقات اجتماعی پدیده ای است موثر برتمامی جوانب جمعیت دریک جامعه تاثیرمی گذارد .زیرا نظام خانواده را ازهم می پاشد . درسالهای اخیرشاهد افزایش میزان طلاق درتهران و شهرهای مختلف بوده ایم . عواملی متعددی درگسترش طلاق نقش داشته اند . این عوامل مربوط به تغییرات اجتماعی می باشند . دگرگونیهای عمده ای درالگوهای زندگی خانوادگی درشهرها ، خصوصاً دراین سالهای اخیر، به وجود آمده است . درصد بالایی از زنان به تحصیلات بالا دسترسی پیدا نموده اند و گروه زیادی از آنان درنیروی کارمزد بگیراشتغال دارند.
میزان طلاق نه تنها درتهران بلکه درشهرها رو به افزایش است و نسبت های زیادی از جمعیت یا درخانواده های تک سرپرست و یا درون خانواده های ناتنی زندگی می کنند . در خانواده های ناسازگار ،زندگی خانوادگی به هیچ روی همواره تصویری از هماهنگی و خوشبختی نیست . اکثر زنان درمعرض خشونت خانوادگی هستند . افزایش طلاق و مسائل متعددی که درساختار خانواده ناسازگار وجود دارد ، مشکلاتی برای جامعه به وجود آورده است . اکثر زنان از نقش هایی که درخانواده سنتی و گسترده به آنان محول شده دچار تعارض نقش و فاصله نقش گردیده اند .
طلاق مکانیسمی است که زن و شوهر ازطریق آن به زندگی مشترک خویش پایان داده و پیوند زناشویی را می گسلند.
طلاق دربین انسانها و درطبقات مختلف اجتماعی به صورگوناگونی رخ می دهد و به فروپاشی هسته اصلی و بنیادین جامعه یعنی خانواده اثر می گذارد . عوامل متعددی برساختار خانواده اثر نامناسب می گذارند . این اثرات نامناسب ، کارکردهای مناسب خانواده را مختل می کنند . درچنین شرایطی ، خانواده دچار ناسازگاری شده و درزندگی آنان تعارض به وجود می آید . ادامه کشمکش ها ، برروی کارکرد اجتماعی زن و شوهر اثر گذاربوده و پدیده طلاق رخ می دهد . دگرگونی درساختار اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برروی کارکردخانواده اثر گذاربوده و این دگرگونی تعادل خانواده را برهم می ریزد.
طلاق ، به عنوان یک آسیب اجتماعی ، برساختارخانواده اثر گذاشته و پیامدهای متعددی از آن درجامعه برجای می گذارد ، و کارکردهای مناسب را به کارکردهای نامناسب تبدیل نموده و مسائل بیشماری را بوجود می آورد . کارکردهای پنهان و نامناسب پدیده طلاق درطبقات اجتماعی موجب شده است تا ازدواج کاهش یابد . علاوه برکاهش ازدواج مسائل متعددی را برای جامعه به وجود آورده است . زیرا طلاق درطبقات اجتماعی به یک مساله جدی تبدیل شده و با گسترش خود مشکلاتی را به جامعه تحمیل نموده .
علل و عوامل موثردرطلاق درایران خصوصاًشهرتهران ازطبقه ای به طبقه دیگر، متفاوت است . زیراهرطبقه ای ازنظرقدرت، منزلت ، ثروت و شیوه زندگی شرایط خاص خودش را دارد ، چون شهرتهران به دلیل مهاجرپذیری شدیدو صنعتی بود نسبت به سایرنقاطکشوراز بیشترین میزان تحرک اجتماعی برخورداراست به دلیل این تحرک اجتماعی شدید می بایست عوامل اقتصادی و اجتماعی مورد توجه قرارگیرد.
منشاءشرایط و عوامل موثر درطلاق برحسب طبقه اجتماعی موجب می گرددتا این پدیده از دیدگاه های مختلف مورد مطالعه و بررسی قرارگیرد، تاعلل طلاق را از ابعاداقتصادی و اجتماعی مورد تحلیل قراردهد ، علاوه برعلل طلاق ، ساختارخانواده و تاثیرآن برشبکه روابط متقابل اجتماعی و وفاق اجتماعی نیزباید توجه نمود.
طلاق به عنوان یک پدیده اجتماعی علاوه برخانواده سایرموسسات اجتماعی و جامعه را درگیرخویش نموده و اثرات نامطلوبی برکارکردهای خانواده برجای گذاشته است .
بارزترین نتیجه منفی طلاق درطبقات اجتماعی اثرآن برفرزندان خانواده های ناسازگاربه شمار می رود، مشکلات متعددشخصیتی ، افت تحصیلی، تنهایی ، از خودبیگانگی ، بزهکاری ، اعتیاد و صدها آسیب اجتماعی دیگر درکنارسایرعوامل به طلاق مربوط است . گسترش طلاق و افزایش آن موجب شده تا جامعه دچارمشکل شود ، بالابودن دادخواست ها و طلاق های واقع شده گویای این مسئله است ، گسترش پدیده طلاق درطبقات اجتماعی آنقدرعیان و آشکاراست که ازطریق مشاهده همراه بامشارکت دردادگاه مدنی خاص درشهرتهران می توان به رشد شتابان آن پی برد.
طلاق به عنوان یک مساله اجتماعی ، موجب تنش ها و ناسازگاریهای اجتماعی گردیده و به نحوی انحا جامعه و یازندگی افرادو جامعه را مورد تهدیدو تضعیف قرارمی دهد.
پدیده طلاق درطبقات اجتماعی از نظراقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، نوع معیشت ، پایگاه اجتماعی ، منزلت اجتماعی ، شیوه زندگی و غیره دارای تفاوت هائی هستند، این تفاوت ها برحسب قشربندی اجتماعی مورد ارزیابی قرارگیرد.عوامل موثردرطلاق درطبقه بالای جامعه و طبقه پائین جامعه و طبقه متوسط دارای تفاوت هایی می باشد زیراهنگامی که سخن از طبقه اجتماعی به میان می آیدباید به شاخص هائی از قبیل درآمد، شغل ، سطح تحصیلات و دیگر متغیرهای مهم دیگر طبقات اجتماعی یعنی محل سکونت ، شیوه زندگی ، آداب و رسوم و غیره توجه بشود تا علت تفاوت های جامعه شناختی طلاق درهریک از طبقات اجتماعی معلوم شود ، و چنانچه پدیده طلاق به هرعلت درهر طبقه ای واقع شود چه نتایجی دربرخواهد داشت ؟

طلاق به دلایل گوناگون رخ می دهد . تحرک شدید طبقاتی ، بحرانهای اقتصادی، تفاوت های فرهنگی دربین خانواده ها ، بالارفتن نیازهای مادی و معنوی ، فقراقتصادی ، بیکاری ، ازهم گسیختگی ،همه این مسائل موجب شده که خانواده کارکرد مناسب خودش را نتواندبدست آوردو آرامش ، نظم ،تعادل ، سازگاری و وفاق اجتماعی درنهاد خانواده روبه کاهش باشد و این امرمشکلاتی برای خانواده به وجود آورده است .
محیط پرتشنج چنین خانواده هایی به تخریب شرایط روانی زن و شوهر و فرزندان پرداخته ، آنان را برای درگیرشدن با مسائل و مشکلات عدیده ای آماده می سازد ، نکته ای که بسیارمهم است آن شرایطی است ، که منجر به طلاق می گردد . دراین پژوهش شرایط و منشاء دادخواست و طلاق دارای اهمیت است . هیچ دختری هنگام ازدواج و شروع زندگی و درپای سفره عقد تصور نمی کند و درفکر آن نیست که روزی مشکلات آنچنان براو غلبه کند، و شرایطی به اوتحمیل شود، تا دادخواست طلاق بدهد و به زندگی مشترک خویش پایان دهد(آقاجانی مرسا،1387،ص9-14)
1-3هدف پژوهش
1-3-1هدف اصلی
هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثردر طلاق زوجین قبل وبعداززندگی مشترک در متقاضیان طلاق دادگاه خانواده شماره 2 تهران است.
1-3-2اهداف فرعی
1-شناخت عوامل فردی موثر در طلاق زوجین قبل وبعد اززندگی مشترک.
2-شناخت عوامل اجتماعی موثردر طلاق زوجین قبل وبعد اززندگی مشترک.
3- شناخت عوامل ارتباطی موثردر طلاق زوجین قبل وبعد اززندگی مشترک.
1-3-3هدف کاربردی
ارائه راهکار به مراکز مشاوره خانواده،دادگاه های خانواده ورسانه های گروهی جهت دانش افزایی عمومی وپیشگیری از طلاق.
1-4 فرضیات پژوهش
1- به نظر می رسد بین عوامل فردی موجود در زوجین(سن، تحصیلات، نوع شغل، میزان درآمد) و درخواست طلاق رابطه وجود دارد.
2- به نظرمی رسد بین عوامل اجتماعی (وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده فرد، وضعیت اقتصادی- اجتماعی خانواده همسر، میزان مهریه ،تناسب فرهنگی خانواده ها ، میزان رضایت به ازدواج در اطرافیان ، میزان نظارت خانواده ها برروابط طرفین قبل از عقد ووجود آسیب روانی -اجتماعی در فرد ) موجود در زوجین و درخواست طلاق رابطه وجود دارد.
3- به نظر می رسد بین عوامل ارتباطی ( مدت زمان عقد، مدت زمان زندگی مشترک ، دخالت دیگران در امور زندگی زوجین ، مدت شناخت همسر قبل از ازدواج، شیوه آشنائی زوجین قبل از ازدواج ، میزان معاشرت قبل از عقد ، میزان ملاقات با همسر بعداز عقد، میزان ارتباط با خانواده همسر بعداز عقد) و درخواست طلاق رابطه وجود دارد.

1- 5 تعریف متغیرها
1-5-1متغیرهای مستقل
دومتغیر مستقل دراین تحقیق وجودداردکه شامل وضعیت گروهی که دارای دو سطح است :
1-گروه عقد کرده 2-گروه دارای زندگی مشترک
و عوامل فردی، اجتماعی وارتباطی به شرح زیرمی باشد:
سن ازدواج زوجین : منظور از سن ازدواج تعداد سالهای کاملی است که هرکدام از زوجین یعنی زن ومرد در هنگام ازدواج داشته اند.
اختلاف سن زوجین: تفاضل بین سن مرد و زن می باشد که دراینجا سن زن را از سن مرد کم کرده و اختلاف را بدست آورده ایم.
جنس: منظور مرد یا زن بودن پاسخگو می باشد
مدت زندگی مشترک: منظور از مدت زندگی مشترک تعداد سالهایی است که زوجین با هم و زیر یک سقف زندگی کرده اند.
مدت عقد: منظور از مدت عقد تعداد ماه یاسالهایی است که زوجین با هم عقد رسمی کرده اند.
وضعیت اشتغال: منظور فعالیتی است که فرد انجام می دهد که می تواند به دو دسته شاغل و غیرشاغل تقسیم شود. شاغل به کسی گفته می شود که فعالیتی انجام می دهد و از آن درآمدی کسب می کند و غیر شاغل کسی است که فعالیتی نداشته باشد و درآمدی هم کسب نکند. و اما اگر شاغل باشد خود می تواند شغل های مختلفی داشته باشد.
میزان تحصیلات: منظور تعداد سال هایی است که فرد درس خوانده یا اینکه چندکلاس سواد دارد که بعد می توانیم آن را گروه بندی کنیم.
درآمد: مقدار پولی است که ماهیانه در ازای ارائه خدمات وکار دریافت می شود.
شیوه آشنائی زوجین: منظور این است که زوجین قبل از ازدواج چگونه با همدیگر آشنا شده اند تا این که زمینه ازدواج آنها فراهم شده، که به چند دسته می توان تقسیم کرد: فامیل بودن زوجین، همشهری و هم محلی بودن آنها، معرفی به وسیله والدین یاخانواده، معرفی بوسیله دوستان و اقوام و….
نوع ازدواج زوجین : منظور این است که ازدواج زوجین اختیاری بوده یا اجباری و چه کسی تصمیم نهایی را در ارتباط با ازدواج زن و شوهر گرفته است آیا خود طرفین تصمیم گیری کرده اند یا والدین آنها یا افراد دیگر مثل اقوام، دوستان، همسایگان و… .
دخالت دیگران در امور زندگی زوجین: منظور این است که تا چه حد دیگران از قبیل والدین زوجین و خانواده آنها و همچنین اقوام و دوستان و افراد دیگر درتصمیم گیری های مهم زندگی زن و شوهر مؤثر بوده اند.
اختلاف تحصیلی زوجین: منظور از اختلاف تحصیلی تفاوت یا اختلاف بین تحصیلات زن و شوهر می باشد که در این تحقیق اختلاف ها به صورت قدر مطلق در نظر گرفته شده است.
مدت شناخت همسر قبل از ازدواج: منظور مدت زمانی است که زن یا شوهر قبل از ازدواج همسر خود را می شناخته است.
میزان شناخت همسر: منظور میزان شناخت زن یا شوهر از همسر قبل از ازدواج می باشد که این متغیر بوسیله چند گویه که در پرسشنامه گنجانده شده است، اندازه گیری گردیده است.
میزان مهریه:تعداد سکه یا سایر چیزهایی که به عنوان مهریه در سند ازدواج تعیین وثبت شده است.
میزان رضایت در ازدواج:میزان موافقت یا مخالفت فرد یا خانواده باازواج
وضعیت اقتصادی -اجتماعی خانواده فرد:ارزیابی فرد ورتبه بندی خانواده خودش.

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید